Giáo dục

Nêu các dặc điểm sông ngòi châu Á?

Sông ngòi châu Á có những đặc điểm nào sẽ được chúng tôi cung cấp tại bài viết dưới đây.

1. Khái quát về vị trí địa lý của Châu Á.

Châu Á là một trong năm châu lục trên trái đất, là châu lục có diện tích lớn nhất thế giới (44 triệu km2 – kể cả các đảo) vị trí nằm ở bán cầu Bắc, trải dài từ vùng Xích đạo đến vùng cực Bắc, thuộc bán cầu Đông từ gần 30º Đ đến gần 170º T. Châu Á có vị trí địa lý kéo dài từ vùng cực Bắc đến vùng Xích đạo, tiếp giáp với hai châu lục tính trên đất liền và tiếp giáp với ba đại dương lớn. Nếu tính cả ranh giới trên biển thì Châu Á tiếp giáp với 5 châu lục và 4 đại dương rộng lớn. Trong đó có phía Tây Bắc giáp Châu Âu, phía Tây Nam giáp Châu Phi, phía Đông Nam giáp Châu Úc và phía Đông Bắc giáp Bắc Mỹ thuộc Châu Mỹ. Và lần lượt tiếp giáp với các đại dương trong đó phía Bắc tiếp giáp Bắc Băng Dương, phía Đông giáp với Thái Bình Dương, phía Tây tiếp giáp với phần phía Đông của Địa Trung Hải thuộc Đại Tây Dương, phía Đông Nam tiếp giáp với Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương.

Châu Á là khối lục địa khổng lồ nằm toàn trên bán cầu Bắc ngoại trừ 1 số đảo kéo dài xuống bán cầu Nam do đó châu Á là một bộ phận của lục địa Á – Âu. Đại lục Á – Âu nói chung và Châu Á nói riêng có bề mặt dạng hình khối. Khu vực phía Tây của đại lục tức là Châu Âu kéo dài ra tựa như một bán đảo lớn thì trái lại phần phía Đông lục địa lại như một khối khổng lồ. Khu vực này có bờ biển bị chia cắt mạnh, có nhiều vịnh biển, bán đảo lớn, nằm giữa vĩ tuyến 20 độ Bắc và 70 độ Bắc, các vùng trung tâm của lục địa như Trung Á và Nội Á nằm cách bờ biển rất xa có nơi lên đến 2.500 km.

Vị trí địa lý của châu Á trải rộng kết hợp với các dãy núi và sơn nguyên cao ngăn cản sự ảnh hưởng của biển xâm nhập sâu vào nội địa. Do đó khí hậu của châu Á cũng rất phong phú từ kiểu khí hậu ẩm ở gần biển đến khí hậu khô hạn ở lục địa. Châu Á cũng được biết đến với châu lục có đầy đủ các đới khí hậu từ nhiệt đới, ôn đới đến hàn đới. Do lãnh thổ kéo dài từ cực Bắc đến Xích đạo khiến lượng bức xạ mặt trời phân bố không đều, hình thành các đới khí hậu thay đổi từ bắc xuống nam. 

Địa hình châu Á có sự phân hóa từ Bắc xuống Nam. Phía Bắc có dãy Hi – ma – lay – a đồ sộ, ở giữa có đồng bằng Ấn – Hằng, phía Nam là sơn nguyên Đê – can. Khí hậu chủ đạo là nhiệt đới gió mùa với mùa đông có gió mùa đông bắc với thời tiết lạnh và khô và mùa hạ có gió mùa tây nam nóng và ẩm.

Các bạn có thể tham khảo thêm nội dung tương tự tại địa chỉ: Châu Phi tiếp giáp với hai đại dương là? Địa lý lớp 7

2. Nêu các đặc điểm sông ngòi châu Á?

Sông ngòi có vai trò rất quan trọng đến sự tồn tại và phát triển của các loài sinh vật trên trái đất. Đặc biệt là châu Á, lục địa được biết đến với sự đa dạng từ các loài động thực vật nên yếu tố không nhỏ đến từ vai trò vị trí và lợi ích của sông ngòi.

Như đã đề cập ở trên, châu Á là một khu vực có địa hình tương phản rõ rệt, từ đồi núi cao đến thảo nguyên, sơn nguyên cao đồ sộ. Sông ngòi chịu sự ảnh hưởng từ thời tiết và địa hình, nên những dặc điểm của sông ngòi châu Á cũng có sự ảnh hưởng. Cụ thể, sông ngòi châu Á có những đặc điểm sau đây:

– Thứ nhất: Châu Á là một khu vực có hệ thống mạng lưới sông ngòi dày đặc, chất lượng sông ngòi phát triển và có nhiều hệ thống sông lớn. Ví dụ: Sông Ô-bi, Ê-nít-xây, Lê-na, A-mua, Hoàng Hà, Trường Giang, Mê Công, Hằng, Ấn, Ti- gro, Ơ-phrat, …

– Thứ hai: Các con sông thuộc khu vực châu Á phân bố không đồng đều và chế độ nước khá phức tạp. Cụ thể như sau:

  • Khu vực Bắc Á: có hệ thống sông khá dày đặc, các sông chủ yếu chảy theo hướng từ Nam lên Bắc. Chế độ nước vào mùa đông, các sông thường xuyên bị đóng bằng kéo dài và ngược lại vào mùa xuân, băng tuyết tan, mực nước sông lên nhanh và thường gây ra lũ băng lớn. Đặc điểm chung ở khu vực này là mạng lưới sông dày, mùa đông nước đóng băng, mùa xuân có lũ do băng tan.
  • Khu vực Đông Á, Đông Nam Á và Nam Á: Mạng lưới sông ngòi dày đặc, có nhiều sông lớn ví dụ sông Hoàng Hà, Trường Giang, Mê Công, Hằng, Ấn,… Thời điểm nước nhiều nhất thường là vào cuối mùa hạ và đầu mùa thu, còn thời kỳ cạn nhất là vào cuối mùa đông và đầu mùa xuân. Do đặc điểm của chế độ mưa gió mùa nên các sông ở khu vực này có lượng nước lớn nhất vào cuối mùa hạ đầu thu và thời kỳ cạn nhất và cuối đông đầu xuân. Đặc điểm chung ở khu vực này có nhiều sông, sông có nhiều nước, lượng nước lên xuống theo mùa.
  • Khu vực Tây Nam Á và Trung Á: Do khí hậu của khu vực này chủ yếu là khô hạn quanh năm nên sông ngòi nơi đây không phát triển như những khu vực khác. Nguồn cung cấp nước chủ yếu ở khu vực này chủ yếu từ tuyết và băng tan từ các đỉnh núi. Tuy vậy, khu vực Tây Nam Á và Trung Á vẫn có nhiều sông lớn, ví dụ như các sông Xưa Đa-ri-a, A-mu Đa-ri-a ở Trung Á, Ti-gro và Ơ-phrát ở Tây Nam Á, …

Lưu lượng nước ở khu vực này càng về hạ lưu càng giảm. Một số con sông nhỏ bị “chết” trong các hoang mạc cát.

– Thứ ba, các lưu vực sông châu Á trải dài, cụ thể như sau:

  • Lưu vực Bắc Băng Dương: lưu vực sông này gồm các sống của miền Tây Siberi chày về phía Bắc. Các sông lớn là sông Obi (còn gọi là Ob), Enisei, Lena và Kolyma.
  • Lưu vực Thái Bình Dương: lưu vực sông này gồm tất cả các sông của miền Đông Á và các vùng đảo trong Thái Bình Dương. Các sông lớn nhất là Amur, Hoàng Hà, Trường Giang, Mê Kông, Mê Nam.
  • Lưu vực Ấn Độ Dương: lưu vực này gồm hai cong sống là Euphrates và Tigris.
  • Lưu vực nội lưu gồm các sông chảy trong miền Trung Á, Nội Á và sơn nguyên Iran.

Các con sông lớn trên lãnh thổ Châu Á có thể kể đến như sông Hoàng Hà, Dương Tử, Hắc Long Giang, Mê Kông, Ấn, Hằng, …

– Thứ tư, sông ngòi châu Á có nhiều giá trị kể cả giá trị kinh tế lẫn giá trị tín ngưỡng, tâm linh hoặc văn hóa. Về giá trị kinh tế của sông ngòi Châu Á có thể kể đến một số các giá trị, vai trò.

  • Là hệ thống giao thông đường thủy hữu hiệu giúp giảm các quãng đường vẫn chuyển hàng hóa, giao thương với các quốc gia trong khu vực được dễ dàng đây là một đặc điểm của sông ngòi châu Á mà không phải khu vực nào cũng có được vì sông ngòi châu Á có hệ thống mạng lưới lớn. Mặt khác vì địa hình núi cao hiểm trở chiếm tỉ lệ lớn trong tổng diện tích, gây khó khăn cho giao thông cho việc phát triển giao thông đường bộ nhưng ngược lại giao thông đường thủy lại rất phát triển với đa dạng phong phú các phương tiện tham gia.
  • Vì địa hình nên hầu hết các sông ngòi của châu Á đều có giá trị thuỷ điện cao và cung cấp nước cho sản xuất, phục vụ đời sống sinh hoạt của người dân tại các khu vực hạ lưu.
  • Nhiều con sông ở khu vực châu Á còn có giá trị tham quan, du lịch.
  • Việc đánh bắt và nuôi trồng thuỷ sản cũng rất phát triển đem lại nhiều tiềm năng về phát triển kinh tế.
  • Sông ngòi còn là nguồn cung cấp nước, là hình thái dòng chảy của nước trên mặt đất; là môi trường sống của nhiều loại động thực vật; cung cấp nước cho việc ăn uống, sinh hoạt, tươi tiêu, phục vụ đời sống sinh hoạt của con người; là nơi cho các loại thủy sản sinh sống và phát triển, từ đó cũng cấp thức ăn thủy sản cho con người và góp phần phát triển ngư nghiệp; là nguồn bồi đắp phù sa màu mỡ cho nông nghiệp phát triển và giúp cân bằng hệ sinh thái
  • Ngoài các giá trị về kinh tế sông ngòi của châu Á còn mang lại nhiều giá trị tinh thần văn hóa ví dụ nhiều nền văn minh đã ra đời gắn liền với các con sông như sông Hằng, sông Hoàng Hà, … Nó mang lại các giá trị văn hóa phi vật chất lưu giữ các giá trị của nhân loại.

Trên đây là bài tư vấn của chúng tôi, mọi thắc mắc quý khách hàng xin vui lòng liên hệ số Hotline 1900.6162 để được tư vấn. Xin chân thành cảm ơn!

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button